Diş kliniklerinde sterilizasyon hasta sağlığını doğrudan etkiliyor!

Diş tedavisinde hasta güvenliğinin yalnızca uygulanan işlemle sınırlı olmadığını belirten uzmanlar, sterilizasyon kurallarına uyulmamasının çapraz enfeksiyon riskini artırabileceğini söylüyor. Temiz görünen aletlerin mutlaka steril olmadığına işaret eden Periodontoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Sedanur Yavuz, “Temizlik görünür kiri ortadan kaldırır; dezenfeksiyon mikroorganizma yükünü azaltır; sterilizasyon ise gerekli durumlarda mikroorganizmaların tamamını ortadan kaldırmayı hedefler.” dedi. Hastaların klinik seçiminde kullanılan aletlerin paketli ve steril olmasına, tek kullanımlık ürünlerin tekrar kullanılmamasına ve el hijyenine dikkat etmesi gerektiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, hasta güvenliği için kliniklerin sistematik ve standartlara uygun enfeksiyon kontrol protokolleri uygulamasının önemini vurguladı. Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Periodontoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Sedanur Yavuz, diş kliniklerinde sterilizasyon ve dezenfeksiyon süreçlerinin önemi, dental materyallerin güvenilirliği ve hastaların tedavi öncesinde klinik seçerken dikkat etmesi gerekenler hakkında açıklamalarda bulundu. Yetersiz sterilizasyon, enfeksiyon riskini artırıyor! Diş kliniklerinde sterilizasyon kurallarına uyulmamasının, hastalar açısından ciddi bir çapraz enfeksiyon riski oluşturabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Sedanur Yavuz, “Özellikle kan ve tükürükle temas eden aletlerin uygun şekilde sterilize edilmemesi durumunda hepatit B, hepatit C gibi kan yoluyla bulaşan enfeksiyonların yanı sıra çeşitli bakteriyel ve viral enfeksiyonların bulaşma riski ortaya çıkabilir.” dedi. Ayrıca yalnızca aletlerin sterilizasyonunun değil, el hijyeni, yüzeylerin dezenfeksiyonu ve klinik ortamın enfeksiyon kontrolünün de büyük önem taşıdığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, bu nedenle diş kliniklerinde sterilizasyonun, yalnızca bir prosedür değil hem hastanın hem de sağlık çalışanının güvenliği açısından temel bir gereklilik olduğunu aktardı. Sterilizasyon, aletlerin otoklava konulmasından çok daha kapsamlı bir süreçtir! Bir hastanın sterilizasyon sürecinin tüm teknik aşamalarını dışarıdan değerlendirmesinin mümkün olmadığına değinen Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, “Ancak bazı önemli göstergelere dikkat edebilir. Öncelikle tek kullanımlık malzemelerin hastanın yanında açılması, tekrar kullanılabilir aletlerin ise paketlenmiş ve steril halde işlem alanına getirilmesi önemli bir göstergedir.” dedi. Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ayrıca klinikte el hijyenine, eldiven kullanımına, yüzeylerin işlem öncesi ve sonrası temizlenmesine ve kullanılan aletlerin sterilizasyon sürecine dikkat edilip edilmediği gözlemlenebilir. Özellikle bir önceki hastadan kalan malzemelerin tekrar kullanılması, aletlerin açıkta ve kontrolsüz şekilde bulunması gibi durumlar hastada soru işareti oluşturmalı. Hastaların şunu bilmesi önemli; sterilizasyon sadece aletlerin otoklava konulmasından ibaret değil. Aletlerin uygun şekilde temizlenmesi, paketlenmesi, sterilizasyon cihazının doğru kullanılması ve sterilizasyonun etkinliğinin düzenli olarak kontrol edilmesi bir bütün olarak değerlendirilmeli. Bu nedenle klinik seçiminde temel kriter, kliniğin sistematik ve standartlara uygun bir enfeksiyon kontrol protokolüne sahip olmasıdır.” Aletlerin temiz görünmesi, steril oldukları anlamına gelmez! Sterilizasyon ve dezenfeksiyonun aynı şey olmadığını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, “Sterilizasyon, bir aletin üzerinde bulunan tüm mikroorganizmaların, bakterilerin sporları da dahil olmak üzere ortadan kaldırılması işlemidir. Dezenfeksiyon ise cansız yüzeylerdeki hastalık yapıcı mikroorganizmaların büyük bölümünü ortadan kaldırmayı amaçlar; ancak her zaman bakteri sporlarını yok etmeyebilir.” dedi. Bu nedenle ‘alet temiz görünüyor’ demenin, o aletin steril olduğu anlamına kesinlikle gelmediğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, “Bir alet üzerinde gözle görülür herhangi bir kir veya kan bulunmaması, üzerinde mikroorganizma olmadığı anlamına gelmez. Hatta bazı mikroorganizmalar çıplak gözle kesinlikle görülemez. Bu yüzden özellikle cerrahi işlemlerde veya steril dokuya temas edecek dental aletlerde, yalnızca temizlenmiş veya dezenfekte edilmiş olması yeterli değildir; uygun şekilde sterilize edilmiş olması gerekir. Kısacası, temizlik görünür kiri ortadan kaldırır; dezenfeksiyon mikroorganizma yükünü azaltır; sterilizasyon ise gerekli durumlarda mikroorganizmaların tamamını ortadan kaldırmayı hedefler.” şeklinde konuştu. Kalitesiz dental materyaller, ağız dokularında hasara ve tedavi başarısızlığına yol açabilir! Dental materyallerin standartlara uygun ve güvenilir olmasının, hem tedavinin başarısı hem de hasta güvenliği açısından önemli olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Sedanur Yavuz, “Kalitesiz veya uygunluğu doğrulanmamış materyaller, ağız dokularında irritasyon, alerjik reaksiyon, renk değişikliği, materyalin kırılması veya kısa sürede bozulması gibi sorunlara neden olabilir.” dedi. Ayrıca materyalin diş veya çevre dokularla uyumunun yetersiz olmasının, bakterilerin tutunmasını ve plak birikimini kolaylaştırarak diş çürüğü veya diş eti hastalıkları gibi problemlere zemin hazırlayabileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, “Hangi materyalin doğrudan enfeksiyon yapabileceği ise materyalin türüne ve kullanım koşullarına bağlıdır. Standartlara uygun olmayan bir materyalin kendisinin doğrudan enfeksiyon oluşturduğunu söylemek doğru olmaz. Ancak materyalin yüzey özellikleri, ağız dokularıyla uyumsuzluğu veya uygun olmayan şekilde kullanılması mikrobiyal birikimi kolaylaştırabilir ve enfeksiyon riskini dolaylı olarak artırabilir. Özellikle implant, cerrahi materyaller ve restoratif materyallerde ürünün güvenilirliği ve ilgili standartlara uygunluğu daha da önem kazanır.” açıklamasını yaptı. Temiz görünen bir klinik, tüm sterilizasyon standartlarını karşılıyor anlamına gelmez! Diş tedavisinin yalnızca yapılan işlemin kendisinden ibaret olmadığını hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, “Enfeksiyon kontrolü, kullanılan materyallerin güvenilirliği ve sağlık çalışanlarının uygun çalışma koşulları da hasta güvenliğinin önemli bir parçasıdır.” dedi.  Gerekli standartları karşılamayan bir klinikte tedavi gören hastanın karşılaşabileceği sorunlardan bahseden Dr. Öğr. Üyesi Yavuz, sözlerini şöyle tamamladı: “Yetersiz sterilizasyon nedeniyle çapraz enfeksiyon, uygun olmayan veya kalitesiz materyaller nedeniyle alerjik reaksiyon, doku irritasyonu ve tedavi başarısızlığı gibi risklerle karşılaşabilir. Ayrıca doğru tanı ve tedavi planlamasının yapılmaması, mevcut problemin ilerlemesine de neden olabilir. Hastaların dikkat etmesi gereken bazı kırmızı bayraklar var. Örneğin kullanılan aletlerin sterilizasyonunun nasıl yapıldığı konusunda kliniğin bilgi vermekten kaçınması, paketli steril aletlerin hasta önünde açılmaması, tek kullanımlık ürünlerin tekrar kullanılması, eldiven ve maske gibi kişisel koruyucu ekipmanlara yeterince dikkat edilmemesi ve klinik ortamının genel hijyeninin yetersiz olması önemli uyarı işaretleridir. Ancak burada yalnızca kliniğin görünümüne bakarak karar vermemek gerekir. Temiz görünen bir klinik mutlaka tüm sterilizasyon standartlarını karşılıyor anlamına gelmediği gibi, küçük bir klinik de standartlara uymuyor anlamına gelmez. En önemli kriter, kliniğin enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği açısından gerekli prosedürleri sistematik olarak uygulamasıdır.” Doi numarası: https://doi.org/10.32739/uha.id.94850     Bilgi için: İletişim Ofisi Halkla İlişkiler Ajansı  Meryem Agan / meryem.agan@iletisimofisi.com / 0536 513 49 69   Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi hakkında: Akademik gücünü Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin tecrübeli kadrosundan alan Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, alanında uzman diş hekimleri ile kişiye özgü ağız ve diş sağlığı hizmeti sunuyor. İlgi, bilgi ve tecrübeyi aynı çatı altında buluşturan ve SGK anlaşması da olan Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nde; protez, diş eti hastalıkları, çene cerrahisi, çocuk diş hekimliği, endodonti, ortodonti gibi pek çok farklı branşta tam teşekküllü hizmet sunuluyor. Otizm, gelişim geriliği gibi özel hasta gruplarının diş tedavileri de tam donanımlı ameliyathanede genel anestezi altında gerçekleştiriliyor. Ayrıca dudak-damak yarığı, konuşma rahatsızlıkları ve yaşlılarda diş estetiği konularında da hizmet veriliyor.